NPO
NTR

De BoerenoorlogMartin Bossenbroek heeft de Libris Geschiedenisprijs 2013 gewonnen met zijn boek ‘De Boerenoorlog’. Van 1899 tot 1902 woedde in Zuid-Afrika een oorlog tussen Britten en Boeren. Die oorlog begon als een gentlemen’s war, maar ontaardde in een vuile oorlog tussen alles en iedereen. De Boerenoorlog mocht dan een beetje weggezakt zijn in het collectieve geheugen, met deze vuistdikke thriller is die vergeetachtigheid definitief teniet gedaan.

Getuigenissen
Bossenbroek vertelt het gelaagde verhaal van de oorlog tegen de achtergrond van een veranderend krachtenveld op het internationale toneel aan de hand van de getuigenissen van drie mannen: een Nederlandse jurist (Willem Leyds) die zich ontpopt tot rechterhand van Paul Kruger; een Britse journalist (Winston Churchill) die niet alleen sappige verhalen schrijft maar zelf ook actief meevecht aan het front; en Deneys Reitz, een jongen van 17 jaar die zich na de afschuwelijke slachting in de Slag bij Spionkop aansluit bij de Boeren-guerilla en zo zijn coming of age beleeft.

Het plezier waarmee Bossenbroek over zijn hoofdpersonen schrijft spat van de pagina’s. Hoe Willem Leyds vanuit Europa krampachtig pogingen doet de Europese regeringen te winnen voor de Boeren-zaak. Hoe de jonge Winston als ‘embedded verslaggever’ mee vecht aan het front, gevangen wordt genomen, ontsnapt over een hek, onderduikt in een kolenmijn en zich later opnieuw bij het Britse leger voegt. Hoe Deneys Reitz met de Boeren een ware Odyssee maakt vanuit Transvaal,  kriskras door Oranje Vrijstaat en eindigend in het zuidwesten aan de Kaapkolonie. 

Historische sensatie
Bossenbroek schrijft over zijn hoofdpersonen: “De Boerenoorlog maakt hen groter, en zij brengen de oorlog dichterbij.” En dat is precies waarom dit boek tot de verbeelding spreekt. Wat had kunnen verzanden in een ingewikkelde historiografische verhandeling, laat zich lezen als een spannend jongensboek. De auteur brengt zijn lezer heel dicht bij wat de grote Nederlandse historicus Johan Huizinga de ‘historische sensatie’ noemde: het gevoel dat je er zelf bij bent geweest. Dit is een weergaloos boek.

Bart Prinsen